Corporate / M&A

Getting Back the Money: Capital Decrease Restrictions in Serbia

The Serbian Companies Register’s recent change of policy made a share capital decrease in a sole shareholder limited liability company practically impossible.

Capital decrease rules

The Serbian Companies Act (Companies Act) provides detailed rules on capital decrease only for joint stock companies, and such rules apply by reference (ie, mutatis mutandis) to a limited liability company (LLC). Hence, by the word of law, an LLC in Serbia can decrease its share capital either through (i) withdrawal and cancellation of shares or (ii) cancellation of the shares owned by the LLC itself.

Further, to decrease its share capital, the LLC must comply with the creditor protection rules, meaning it must (i) notify in writing each of its known creditors holding receivables of RSD 2 mn or more of the intended capital decrease and (ii) announce the intended share capital decrease on the website of the Companies Register continuously for three months. During this three-month waiting period, unsecured creditors of the LLC that acquired their receivables within 30 days following the announcement of the capital decrease (regardless of the maturity date of the receivables) may request from the LLC settlement or security for their receivables. If the LLC refuses, the aggravated creditors can request perfection of security from the court in a lawsuit, but would have to prove that settlement of their claims is endangered by the share capital decrease. Still, the lawsuit would effectively block the share capital decrease.

Only after this three-month waiting period, and upon creditor protection formalities being complied with, the capital decrease can be effectuated.

New policy of the Companies Register

According to the recent practice by the Companies Register, capital decrease rules relating to joint stock companies cannot in practice be applied mutatis mutandis to a limited liability anymore due to some ambiguities in the wording of the law. This means that currently a Serbian LLC with a single shareholder cannot decrease its share capital.

To explain, the Companies Register took a stance that Article 155 of the Companies Act provides for the possibility of the withdrawal and cancellation only of the entire shareholding of a shareholder, and not a part thereof, whereby in a sole shareholder LLC the shareholding of such shareholder may not be withdrawn and cancelled given that this would lead to the acquisition of its own shareholding by a sole shareholder company. This is not possible because a sole shareholder company, in terms of Article 157(6) of the Companies Act, may not acquire its own shareholding.

This (wrong) stance of the Companies Register was further confirmed by the Ministry of Economy when deciding on the appeal on such decision of the Companies Register in June 2014. In its reasoning, the Ministry copy-pasted the reasoning previously taken by the Companies Register in its decision and failed to explain why they took a completely different position than in their own opinion from December 2013 (where they confirmed that a share capital decrease through withdrawal and cancellation of shares is permitted).

While it is still to be seen whether the Companies Register and Ministry of Economy will revert to its practice when it comes to the share capital decrease procedure for LLCs, certain workaround solutions may enable an LLC to decrease its share capital while not entering into a formal statutory procedure. Still, it is expected that, for the sake of legal certainty, the Companies Register and Ministry of Economics will alter their views and make this legally prescribed procedure possible in practice. Until then, significant investor funds will remain trapped in the companies.

The Serbian Companies Register recently took a view that capital decrease rules cannot be applied to a limited liability companies anymore, which essentially made a share capital decrease not possible in sole shareholder limited liability companies.

Kako osloboditi uložena sredstva: Ograničenja u vezi sa smanjenjem osnovnog kapitala u Srbiji

Najnovije izmene u politici Registra privrednih subjekata RS praktično onemogućuju smanjenje osnovnog kapitala u jednočlanim društvima sa ograničenom odgovornošću.

Pravila o smanjenju osnovnog kapitala

Zakon o privrednim društvima Republike Srbije (ZPD) predviđa detaljna pravila o smanjenju osnovnog kapitala isključivo za akcionarska društva, koja se zatim shodno primenjuju i na društva sa ograničenom odgovornošću (d.o.o.). Stoga se u skladu sa ovim zakonom osnovni kapital d.o.o. u Srbiji može smanjiti (i) povlačenjem i poništenjem udela u posedu članova društva ili (ii) poništenjem sopstvenih udela d.o.o.

Nadalje, u slučaju smanjenja osnovnog kapitala, d.o.o. je dužno da postupa u skladu sa pravilima o zaštiti poverilaca, što znači da je u obavezi da (i) poveriocima koji su poznati društvu, a čija pojedinačna potraživanja iznose najmanje 2 miliona dinara, uputi pisano obaveštenje o planiranom smanjenju osnovnog kapitala i (ii) objavljuje odluku o smanjenju kapitala na internet stranici Registra privrednih subjekata u neprekidnom trajanju od tri meseca. Tokom tog roka od tri meseca, neobezbeđeni poverioci d.o.o. čija su potraživanja nastala pre isteka roka od 30 dana od dana objave odluke o smanjenju osnovnog kapitala društva mogu (bez obzira na datum dospelosti njihovih potraživanja) tražiti od d.o.o. izmirenje ili obezbeđenje tih potraživanja. Ukoliko d.o.o. odbije taj zahtev, poverioci čija potraživanja nisu obezbeđena ni izmirena u odgovarajućem roku mogu tužbom protiv društva pred nadležnim sudom tražiti ustanovljavanje obezbeđenja svojih potraživanja, pod uslovom da dokažu da je izmirenje njihovih potraživanja ugroženo predmetnim smanjenjem osnovnog kapitala. U svakom slučaju, tužba bi efektivno blokirala smanjenje osnovnog kapitala.

Smanjenje osnovnog kapitala moguće je tek po isteku ovog roka od tri meseca i po ispunjenju svih zahteva u vezi sa zaštitom poverilaca.

Nova politika Registra privrednih subjekata

Prema najnovijoj praksi Registra privrednih subjekata, pravila o smanjenju osnovnog kapitala koja se odnose na akcionarska društva u praksi se više ne mogu shodno primeniti na društva sa ograničenom odgovornošću, zbog određenih dvosmislenosti u formulaciji zakona. To znači da jednočlano d.o.o. u Srbiji sada ne može da smanji osnovni kapital.

Kako bi objasnio svoju poziciju, Registar privrednih subjekata citira član 155. ZPD, koji predviđa da društvo može povući i poništiti samo čitav udeo člana društva, ali ne i deo udela, tako da u jednočlanom d.o.o. društvo ne može povući i poništiti udeo tog člana pošto bi to dovelo do sticanja sopstvenog udela od strane jedinog člana društva. To, pak, nije moguće pošto jednočlano društvo, u smislu člana 157. stav 6. ZPD, ne može sticati sopstveni udeo.

Ovaj (pogrešan) stav Registra privrednih subjekata potvrdilo je i Ministarstvo privrede u svojoj odluci po žalbi na ovu odluku Registra privrednih subjekata u junu 2014. godine. Ministarstvo u obrazloženju citira već dato obrazloženje iz odluke Registra privrednih subjekata, ne objašnjavajući zašto zauzima potpuno drugačiji stav od onog koji je zauzelo u svom mišljenju iz decembra 2013. godine (u kojem potvrđuje da je smanjenje osnovnog kapitala povlačenjem i poništenjem udela dozvoljeno).

Iako je pitanje da li će se Registar privrednih subjekata i Ministarstvo privrede vratiti na svoju prethodnu praksu u pogledu postupka smanjenja osnovnog kapitala u d.o.o., postoje određena zaobilazna rešenja koja bi d.o.o. omogućila da smanje svoj osnovni kapital bez ulaska u formalnu zakonsku proceduru. Ipak se očekuje da će Registar privrednih subjekata i Ministarstvo privrede zarad pravne sigurnosti promeniti svoje mišljenje i omogućiti sprovođenje ovog zakonski propisanog postupka u praksi. Do tada značajna investiciona sredstva ostaju zarobljena u društvima.

Registar privrednih subjekata RS nedavno je zauzeo stav da se pravila o smanjenju osnovnog kapitala ne mogu shodno primeniti na društva sa ograničenom odgovornošću, što je praktično onemogućilo smanjenje osnovnog kapitala u jednočlanim društvima sa ograničenom odgovornošću.