Corporate / M&A

Getting Back the Money: Capital Decrease Restrictions in Serbia

The Serbian Companies Register’s recent change of policy made a share capital decrease in a sole shareholder limited liability company practically impossible.

Capital decrease rules

The Ser­bian Com­pa­nies Act (Com­pa­nies Act) pro­vides detailed rules on cap­i­tal decrease only for joint stock com­pa­nies, and such rules apply by ref­er­ence (ie, mutatis mutan­dis) to a lim­it­ed lia­bil­i­ty com­pa­ny (LLC). Hence, by the word of law, an LLC in Ser­bia can decrease its share cap­i­tal either through (i) with­draw­al and can­cel­la­tion of shares or (ii) can­cel­la­tion of the shares owned by the LLC itself.

Fur­ther, to decrease its share cap­i­tal, the LLC must com­ply with the cred­i­tor pro­tec­tion rules, mean­ing it must (i) noti­fy in writ­ing each of its known cred­i­tors hold­ing receiv­ables of RSD 2 mn or more of the intend­ed cap­i­tal decrease and (ii) announce the intend­ed share cap­i­tal decrease on the web­site of the Com­pa­nies Reg­is­ter con­tin­u­ous­ly for three months. Dur­ing this three-month wait­ing peri­od, unse­cured cred­i­tors of the LLC that acquired their receiv­ables with­in 30 days fol­low­ing the announce­ment of the cap­i­tal decrease (regard­less of the matu­ri­ty date of the receiv­ables) may request from the LLC set­tle­ment or secu­ri­ty for their receiv­ables. If the LLC refus­es, the aggra­vat­ed cred­i­tors can request per­fec­tion of secu­ri­ty from the court in a law­suit, but would have to prove that set­tle­ment of their claims is endan­gered by the share cap­i­tal decrease. Still, the law­suit would effec­tive­ly block the share cap­i­tal decrease.

Only after this three-month wait­ing peri­od, and upon cred­i­tor pro­tec­tion for­mal­i­ties being com­plied with, the cap­i­tal decrease can be effec­tu­at­ed.

New policy of the Companies Register

Accord­ing to the recent prac­tice by the Com­pa­nies Reg­is­ter, cap­i­tal decrease rules relat­ing to joint stock com­pa­nies can­not in prac­tice be applied mutatis mutan­dis to a lim­it­ed lia­bil­i­ty any­more due to some ambi­gu­i­ties in the word­ing of the law. This means that cur­rent­ly a Ser­bian LLC with a sin­gle share­hold­er can­not decrease its share cap­i­tal.

To explain, the Com­pa­nies Reg­is­ter took a stance that Arti­cle 155 of the Com­pa­nies Act pro­vides for the pos­si­bil­i­ty of the with­draw­al and can­cel­la­tion only of the entire share­hold­ing of a share­hold­er, and not a part there­of, where­by in a sole share­hold­er LLC the share­hold­ing of such share­hold­er may not be with­drawn and can­celled giv­en that this would lead to the acqui­si­tion of its own share­hold­ing by a sole share­hold­er com­pa­ny. This is not pos­si­ble because a sole share­hold­er com­pa­ny, in terms of Arti­cle 157(6) of the Com­pa­nies Act, may not acquire its own share­hold­ing.

This (wrong) stance of the Com­pa­nies Reg­is­ter was fur­ther con­firmed by the Min­istry of Econ­o­my when decid­ing on the appeal on such deci­sion of the Com­pa­nies Reg­is­ter in June 2014. In its rea­son­ing, the Min­istry copy-past­ed the rea­son­ing pre­vi­ous­ly tak­en by the Com­pa­nies Reg­is­ter in its deci­sion and failed to explain why they took a com­plete­ly dif­fer­ent posi­tion than in their own opin­ion from Decem­ber 2013 (where they con­firmed that a share cap­i­tal decrease through with­draw­al and can­cel­la­tion of shares is per­mit­ted).

While it is still to be seen whether the Com­pa­nies Reg­is­ter and Min­istry of Econ­o­my will revert to its prac­tice when it comes to the share cap­i­tal decrease pro­ce­dure for LLCs, cer­tain workaround solu­tions may enable an LLC to decrease its share cap­i­tal while not enter­ing into a for­mal statu­to­ry pro­ce­dure. Still, it is expect­ed that, for the sake of legal cer­tain­ty, the Com­pa­nies Reg­is­ter and Min­istry of Eco­nom­ics will alter their views and make this legal­ly pre­scribed pro­ce­dure pos­si­ble in prac­tice. Until then, sig­nif­i­cant investor funds will remain trapped in the com­pa­nies.

The Serbian Companies Register recently took a view that capital decrease rules cannot be applied to a limited liability companies anymore, which essentially made a share capital decrease not possible in sole shareholder limited liability companies.

Kako osloboditi uložena sredstva: Ograničenja u vezi sa smanjenjem osnovnog kapitala u Srbiji

Najnovije izmene u politici Registra privrednih subjekata RS praktično onemogućuju smanjenje osnovnog kapitala u jednočlanim društvima sa ograničenom odgovornošću.

Pravila o smanjenju osnovnog kapitala

Zakon o privred­nim društvi­ma Repub­like Srbi­je (ZPD) pred­viđa detalj­na prav­i­la o sman­jen­ju osnovnog kap­i­ta­la isključi­vo za akcionars­ka društ­va, koja se zatim shod­no pri­men­ju­ju i na društ­va sa ograničenom odgov­ornošću (d.o.o.). Sto­ga se u skladu sa ovim zakonom osnovni kap­i­tal d.o.o. u Srbi­ji može sman­ji­ti (i) povlačen­jem i poništen­jem udela u pose­du člano­va društ­va ili (ii) poništen­jem sop­stvenih udela d.o.o.

Nadal­je, u sluča­ju sman­jen­ja osnovnog kap­i­ta­la, d.o.o. je dužno da pos­tu­pa u skladu sa prav­il­i­ma o zašti­ti pover­i­la­ca, što znači da je u obavezi da (i) pove­ri­oci­ma koji su poz­nati društvu, a čija poje­d­i­nač­na potraži­van­ja iznose naj­man­je 2 mil­iona dinara, uputi pisano obavešten­je o plani­ra­nom sman­jen­ju osnovnog kap­i­ta­la i (ii) objavlju­je odluku o sman­jen­ju kap­i­ta­la na inter­net strani­ci Reg­is­tra privred­nih sub­jeka­ta u neprekid­nom tra­jan­ju od tri mese­ca. Tokom tog roka od tri mese­ca, neobezbeđeni pove­ri­o­ci d.o.o. čija su potraži­van­ja nasta­la pre iste­ka roka od 30 dana od dana objave odluke o sman­jen­ju osnovnog kap­i­ta­la društ­va mogu (bez obzi­ra na datum dospelosti nji­hovih potraži­van­ja) traži­ti od d.o.o. izmiren­je ili obezbeđen­je tih potraži­van­ja. Uko­liko d.o.o. odbi­je taj zahtev, pove­ri­o­ci čija potraži­van­ja nisu obezbeđe­na ni izmire­na u odgo­vara­jućem roku mogu tužbom pro­tiv društ­va pred nadležn­im sudom traži­ti ustanovl­ja­van­je obezbeđen­ja svo­jih potraži­van­ja, pod uslovom da dokažu da je izmiren­je nji­hovih potraži­van­ja ugroženo pred­met­nim sman­jen­jem osnovnog kap­i­ta­la. U svakom sluča­ju, tuž­ba bi efek­tivno bloki­rala sman­jen­je osnovnog kap­i­ta­la.

Sman­jen­je osnovnog kap­i­ta­la moguće je tek po isteku ovog roka od tri mese­ca i po ispun­jen­ju svih zahte­va u vezi sa zaštit­om pover­i­la­ca.

Nova politika Registra privrednih subjekata

Pre­ma najnovi­joj prak­si Reg­is­tra privred­nih sub­jeka­ta, prav­i­la o sman­jen­ju osnovnog kap­i­ta­la koja se odnose na akcionars­ka društ­va u prak­si se više ne mogu shod­no pri­meni­ti na društ­va sa ograničenom odgov­ornošću, zbog određenih dvos­mis­lenos­ti u for­mu­laciji zakona. To znači da jed­nočlano d.o.o. u Srbi­ji sada ne može da sman­ji osnovni kap­i­tal.

Kako bi objas­nio svo­ju pozi­ci­ju, Reg­is­tar privred­nih sub­jeka­ta citi­ra član 155. ZPD, koji pred­viđa da društ­vo može povući i poništi­ti samo čitav udeo člana društ­va, ali ne i deo udela, tako da u jed­nočlanom d.o.o. društ­vo ne može povući i poništi­ti udeo tog člana poš­to bi to dovelo do sti­can­ja sop­stvenog udela od strane jedinog člana društ­va. To, pak, nije moguće poš­to jed­nočlano društ­vo, u smis­lu člana 157. stav 6. ZPD, ne može sti­cati sop­stveni udeo.

Ovaj (pogrešan) stav Reg­is­tra privred­nih sub­jeka­ta potvrdi­lo je i Min­istarst­vo privrede u svo­joj odlu­ci po žal­bi na ovu odluku Reg­is­tra privred­nih sub­jeka­ta u junu 2014. godine. Min­istarst­vo u obra­zložen­ju citi­ra već dato obra­zložen­je iz odluke Reg­is­tra privred­nih sub­jeka­ta, ne objašn­java­jući zaš­to zauz­i­ma pot­puno dru­gači­ji stav od onog koji je zauze­lo u svom mišl­jen­ju iz decem­bra 2013. godine (u kojem potvrđu­je da je sman­jen­je osnovnog kap­i­ta­la povlačen­jem i poništen­jem udela dozvol­jeno).

Iako je pitan­je da li će se Reg­is­tar privred­nih sub­jeka­ta i Min­istarst­vo privrede vrati­ti na svo­ju prethod­nu prak­su u pogle­du pos­tup­ka sman­jen­ja osnovnog kap­i­ta­la u d.o.o., pos­to­je određe­na zao­bi­laz­na rešen­ja koja bi d.o.o. omogući­la da sman­je svoj osnovni kap­i­tal bez ulas­ka u for­mal­nu zakon­sku pro­ce­du­ru. Ipak se očeku­je da će Reg­is­tar privred­nih sub­jeka­ta i Min­istarst­vo privrede zarad pravne sig­urnos­ti promeni­ti svo­je mišl­jen­je i omogući­ti sprovođen­je ovog zakon­s­ki propisanog pos­tup­ka u prak­si. Do tada znača­j­na inves­ti­ciona sred­st­va osta­ju zaroblje­na u društvi­ma.

Registar privrednih subjekata RS nedavno je zauzeo stav da se pravila o smanjenju osnovnog kapitala ne mogu shodno primeniti na društva sa ograničenom odgovornošću, što je praktično onemogućilo smanjenje osnovnog kapitala u jednočlanim društvima sa ograničenom odgovornošću.